စစ်တပ်ရဲ့ လေကြောင်းအသာစီးရမှုနဲ့  တော်လှန်ရေးအင်အားစုရဲ့ တန်ပြန်ရင်ဆိုင်မှု

ဒီအခြေအနေကို သမိုင်းထဲက ဆိုဗီယက်- အာဖဂန်စစ်ပွဲနဲ့ အတိုင်းအတာတခုအထိ နှိုင်းယှဉ်သုံးသပ်လို့ ရပါတယ်။

အမေရိကန်က ထောက်ပံ့ပေးခဲ့တဲ့ Stinger ဒုံးကျည်တွေ မူဂျာဟီဒင်တွေလက်ထဲ ရောက်မလာခင် ၁၉၈၆ ခုနှစ် လောက် အထိ အာဖဂန်နစ္စတန်ကို ကျူးကျော်ထားတဲ့ ဆိုဗီယက် ရုရှားတပ်တွေဟာ လေကြောင်းမှာ အပြတ်အသတ် အသာစီးရခဲ့တာပါ။ အဲဒီဒုံးကျည်တွေ ရလာမှသာ ဆိုဗီယက်လေယာဉ်တွေကို အာဖဂန် တော်လှန်ရေးတပ်တွေ ခြိမ်းခြောက်လာနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီအခါကျမှ ဆိုဗီယက်လေယာဉ်မှူးတွေဟာ  အရင်လို လွတ်လွတ်လပ်လပ် မပျံသန်းနိုင်တော့ဘဲ ဘယ်အမြင့်မှာ၊ ဘယ်လိုပျံသန်းမလဲဆိုတာ ပြန်ပြောင်းစဉ်းစား လာရပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ မြန်မာ့တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေမှာ အာဖဂန် မူဂျာဟီဒင်တွေ ရခဲ့သလို အနောက်နိုင်ငံတွေက လက်နက်ထောက်ပံ့ပေးတဲ့ လမ်းကြောင်းမျိုး မရှိခဲ့ပါဘူး။

ဆီးရီးယားပြည်တွင်းစစ်ကို ပြန်ကြည့်ရင်လည်း ရုရှားရဲ့ လေကြောင်းအင်အားက အာဏာရှင် ဘာရှာအယ်လ်အာဆတ်ကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ရပ်တည်နိုင်အောင် ကူညီပေးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ၂၀၂၄ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းမှာ မြေပြင်တပ်တွေ ပြိုလဲသွားပြီး အဓိက နိုင်ငံခြားအထောက်အပံ့တွေ အားနည်းသွားတဲ့ အချိန်မှာတော့ သူ့အစိုးရကို လေကြောင်းအင်အားက မကယ်တင်နိုင်ခဲ့ပါဘူး။

ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲကလည်း လွန်ခဲ့တဲ့ ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက ဒီလို လေကြောင်းအင်အား သာလွန်မှုရဲ့ အကန့်အသတ်ရှိပုံကို ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့ပြီးပါပြီ။ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတာဟာ ရန်သူကို ကြီးမားတဲ့ ဆုံးရှုံးမှုတွေ ဖြစ်စေနိုင်ပေမယ့်၊ လေယာဉ်ပျံတွေနဲ့ပဲ မြေပြင်က နယ်မြေတွေကို သိမ်းပိုက်ပြီး ထိန်းချုပ်ထားနိုင်တာမျိုးတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

မြန်မာ့မျက်မှောက် အခြေအနေဟာ အာဖဂန်နစ္စတန်၊ ဆီးရီးယား၊ ဗီယက်နမ် စစ်ပွဲတွေနဲ့ လုံးဝ တူညီနေတာမျိုးတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ မြန်မာပြည်စစ်ပွဲက ပြောက်ကျားစစ်ဆင်ရေးတွေအပြင် သမားရိုးကျစစ်ပွဲပုံစံတွေ၊ နယ်မြေစိုးမိုးရေး ထိုးစစ်တွေပါ ပေါင်းစပ်လာနေတဲ့ စစ်ပွဲမျိုးပါ။ ဒါပေမဲ့လည်း လေယာဉ်တွေက မြို့တမြို့ကို ဝင်သိမ်းတာ၊ လမ်းတွေကို ထိန်းချုပ်တာ ဒါမှမဟုတ် နယ်မြေတခုလုံးကို အုပ်ချုပ်တာမျိုး လုပ်လို့မရပါဘူး။ ဒါတွေကို စစ်သားတွေက မြေပြင်ကနေ လုပ်ရတာပါ။

ဒါကြောင့်လည်း မြန်မာစစ်တပ်ဟာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကစပြီး စစ်မှုမထမ်းမနေရ ဥပဒေနဲ့ လူသစ်စုဆောင်းလာခဲ့ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိဆိုရင် စစ်သင်တန်းအပတ်စဉ် ၂၈ အထိ ရောက်နေပြီလို့ စစ်တပ်ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာတွေက ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စုစုပေါင်း လူသစ်အင်အား ဘယ်လောက် စုဆောင်းထားနိုင်လဲ ဆိုတာတော့ စစ်တပ်က ထုတ်ပြန်တာမျိုး မရှိပါဘူး။

နိုင်ငံတကာ မဟာဗျူဟာလေ့လာရေးအင်စတီကျု (IISS) ရဲ့ ခန့်မှန်းချက်အရဆိုရင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ ပထမ ၁၆ ပတ်စဉ်မှာတင် လူအင်အား ၆၀,၀၀၀ ကနေ ၈၀,၀၀၀ စုဆောင်းနိုင်ခဲ့ပါတယ်။  ဒါဟာ အင်အားပြုန်းတီးနေတဲ့ တပ်မတွေကို တစိတ်တပိုင်း ပြန်လည်ဖြည့်တင်းနိုင်ပြီး တန်ပြန်ထိုးစစ်တွေကိုလည်း  အတိုင်းအတာ တခုအထိ ပြန်လုပ်လာနိုင်ဖို့ လုံလောက်တဲ့အနေအထား ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါကြောင့် မကြာသေးခင်က စစ်တပ်ဘက်က ပြန်ရခဲ့တဲ့ စစ်ရေးအသာစီးရမှုတွေမှာ လေတပ်ရော၊ ခြေလျင်တပ်ပါ နှစ်ခုလုံးကို အသုံးပြုခဲ့ရတာ တွေ့ရတယ်။ ဗုံးကြဲတာက လမ်းကြောင်းရှင်းပေးဖို့ ကူညီနိုင်ပေမယ့်၊ အဲဒီနေရာကို ဝင်ရောက်နေရာယူပြီး ဆက်ထိန်းထားဖို့ကတော့ စစ်သားတွေ ရှိမှသာ ရမှာပါ။

ဒီလို နောက်ခံ အခြေအနေကြောင့် တံတားဦးကို တော်လှန်ရေးတပ်တွေ ဒရုန်းနဲ့ ဝင်တိုက်လိုက်တဲ့ကိစ္စက တော်တော်လေးကို ဂယက်ရိုက်သွားစေခဲ့တာပါ။ စစ်တပ်အတွက် နောက်ဆုံး လက်ကျန် စစ်ရေးအသာစီးရမှုက သူတို့ကိုယ်တိုင် နေ့မအား ညမနား ပြန်ပြီးကာကွယ်ရမယ့် အရာတခု ဖြစ်လာနေလို့ပါ။ 

တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေအနေနဲ့ ဝေဟင်ထက်မှာတော့ စစ်အုပ်စုလေတပ်ကို ယှဉ်နိုင်ဦးမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဒီတိုက်ခိုက်မှုကနေတဆင့် အားနည်းချက် မျက်နှာစာတခုကို ဖော်ထုတ်ပြသလိုက်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ လေယာဉ်တွေဆိုတာ မြေပြင်ပေါ် ပြန်ဆင်းလာချိန်မှာ လုံးဝကို ကွဲပြားခြားနားတဲ့ ပစ်မှတ်တွေဖြစ်သွားတယ် ဆိုတာပါပဲ။

လွန်ခဲ့တဲ့ ငါးနှစ်ကျော်ကာလတလျှောက်လုံး မြန်မာစစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေဟာ သူတို့ရဲ့ စစ်သားတွေ မြေပြင်မှာ မစွမ်းဆောင်နိုင်တော့တာတွေကို အစားထိုးဖို့ လေကြောင်းအင်အားကိုပဲ အပြည့်အဝ မှီခိုနေခဲ့ရတာပါ။ လက်ရှိမှာလည်း နိုင်ငံရဲ့ လေပိုင်နက် အများစုကို သူတို့ စိုးမိုးထားနိုင်ဆဲဆိုတာ မှန်ပါတယ်။ 

ဒါပေမဲ့ စစ်တပ်အနေနဲ့ အရင်လို စိတ်ချလက်ချနေလို့ရတဲ့ အနေအထားမျိုး သေချာပေါက် မယူဆနိုင်တော့တဲ့ အချက်က ရှိလာခဲ့ပါပြီ။ အဲ့ဒါကတော့ သူတို့ရဲ့ လေကြောင်းအသာစီးရမှုကို ဖန်တီးပေးစွမ်းတဲ့ လေယာဉ်တွေ၊ လေတပ်စခန်းတွေနဲ့ ထောက်ပို့ယန္တရားတွေဟာ စစ်ပွဲရဲ့ လက်လှမ်းမမီရာမှာ အမြဲတမ်း ရှိနေတော့မှာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာပါပဲ။

(Asia Times တွင်  ဖော်ပြခဲ့သည့် Myanmar’s resistance finally takes the fight to junta’s air power ဆောင်းပါးကို စာရေးသူ ကိုယ်တိုင် မြန်မာလို ဆီလျော်အောင် ဘာသာပြန်ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဆောင်းပါးရှင် ငြိမ်းချမ်းအေးသည် ဝါရှင်တန်ဒီစီ အခြေစိုက် သတင်းစာဆရာ တဦးဖြစ်ပြီး မြန်မာနှင့် ဒေသတွင်းရေးရာများကို ရေးသားနေသူ ဖြစ်သည်။)