သတင်း
မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီအစား အမေရိကန်အကျိုးစီးပွားကို ဦးစားပေးလာသည့် ထရမ့်အစိုးရ၏ မဟာဗျူဟာသစ်ထုတ်ပြန်
အောက်တိုဘာလ ဒုတိယပတ်အတွင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် ၁၁ မျက်နှာပါ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ မဟာဗျူဟာစာတမ်းသည် အမေရိကန်၏ စံနှုန်းဟောင်းများကို စွန့်လွှတ်ပြီး အမေရိကန်ပထမ မူဝါဒကိုသာ ကျင့်သုံးတော့မည်ဖြစ်ကြောင်း တရားဝင်ကြေညာခြင်းဟု နားလည်ရသည်။
မြန်မာ့မြေရှားသတ္တုများကို ရယူနိုင်မည့် အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးရန်၊ ဒေသတွင်း အမေရိကန်ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု တိုးမြှင့်ရန်နှင့် လာမည့်လေးနှစ်အတွင်း မြန်မာတွင်ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်ရရှိရန်တို့ စီစဉ်ထားသည်ဟု အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။
ဩဂုတ်လ ၃၁ ရက်က အတည်ပြုထားပြီး အောက်တိုဘာလ ဒုတိယပတ်အတွင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ပတ်သက်သော စာမျက်နှာ ၁၁ မျက်နှာပါ မဟာဗျူဟာစာတမ်းတွင် လက်တွေ့ကျသော သဘောတူညီချက်များ ထွက်ပေါ်လာရန် သက်ဆိုင်သူများ ပါဝင်သည့် ဆွေးနွေးပွဲ အနည်းဆုံး သုံးခု ကျင်းပနိုင်ရေး အမေရိကန်သံရုံးက ပံ့ပိုးသွားမည်ဟု ဆိုသည်။
“ထိုသို့ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပေါကြွယ်ဝသော မြေရှားသတ္တု အရင်းအမြစ်များကို ရယူအသုံးချနိုင်မည့် အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး အွန်လိုင်း ငွေလိမ်လုပ်ငန်းများကိုလည်း တိုက်ဖျက်နိုင်မည်” ဟု စာတမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။
၂၀၃၀ ပြည့်နှစ် ဇူလိုင်လတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်တရပ် ရရှိနိုင်စေရန် မြန်မာနိုင်ငံမှ သက်ဆိုင်သူအားလုံးနှင့် ညှိနှိုင်းမည်ဖြစ်ပြီး နည်းပညာများ အကူအညီပေးခြင်း၊ နိုင်ငံတကာ မိတ်ဖက်များနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်သွားမည်ဟုလည်းဆိုသည်။
ထိုမှတဆင့် “အမေရိကန်၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို တိုးမြှင့်ပြီး အခြားဒေသတွင်း အင်အားစုများထက် အမေရိကန်၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို ပိုမိုအသာစီးရစေမည့် ပတ်ဝန်းကျင်တရပ် ဖန်တီးမည်”ဟုလည်း စာတမ်းတွင်ပါရှိသည်။
ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ အမေရိကန်ကုန်ပစ္စည်းများ တင်ပို့မှု တိုးမြှင့်ရန်နှင့် ကုန်သွယ်ရေးလိုငွေ လျှော့ချရန်ကိုလည်းမဟာဗျူဟာအသစ်၏ အဓိကပန်းတိုင်တခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမေရိကန်ကုမ္ပဏီများအတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ငါးသန်းကျော်တန်ဖိုးရှိ စီးပွားရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသို့မဟုတ် အခြေခံအဆောက်အဦဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက် အနည်းဆုံး သုံးခု ရရှိရန်လည် မဟာဗျူဟာအသစ်တွင် ဖော်ပြသည်။ နှစ်နိုင်ငံ အဆင့်မြင့်အရာရှိများ၏ ဆက်သွယ်ညှိနှိုင်းမှုများဖြင့် အမေရိကန် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၏အကျိုးစီးပွားကို မြှင့်တင်သွားမည်ဟု ဆိုသည်။
ထို့အပြင် ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်အကုန်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ အမေရိကန်ကုန်ပစ္စည်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် တင်ပို့မှုကို သုံးဆတိုးမြှင့်ရန်လည်း ရည်မှန်းထားသည်။ ထို့အတွက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သွင်းကုန်လိုင်စင် ကန့်သတ်ချက်များ၊ နိုင်ငံခြားငွေရှားပါးမှုနှင့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းဆိုင်ရာ အတားအဆီးများကို ဖြေရှင်းနိုင်ရန် “မြန်မာအာဏာပိုင်များ”နှင့် ဆက်သွယ်ညှိနှိုင်းသွားမည်ဟု မဟာဗျူဟာစာတမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။
သို့သော် အမေရိကန်၏ မြန်မာနိုင်ငံနှင့်ပတ်သက်၍ နှစ်ပေါင်းများစွာက ချမှတ်ထားသည့် စံတန်ဖိုးများဖြစ်သော ဒီမိုကရေစီ ပြန်လည်ထူထောင်ရန်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အပါအဝင် နိုင်ရေးအကျဉ်းသားများ လွှတ်ပေးရန်၊ လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်ရန်၊ စစ်တပ်၏ စစ်ရာဇဝတ်မှုများအတွက် တာဝန်ခံမှုရှိရန် စသည့်အချက်များ စာတမ်းတွင်မပါဝင်ပေ။
ထိုစာတမ်းသည် အမေရိကန်၏ စံနှုန်းဟောင်းများကို စွန့်လွှတ်ကြောင်း တရားဝင် ကြေညာခြင်းဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ပထမ မူဝါဒကိုသာ ကျင့်သုံးတော့မည်ဟု သုံးသပ်၍ရသည်ဟု Myanmar Now ၏ ပင်တိုင်နိုင်ငံရေး ဆောင်းပါးရှင် (ဦး)သုတဇော်က ပြောသည်။
“အမေရိကန်အစိုးရရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ မဟာဗျူဟာ ၁၉၈၈ ခုနှစ်ကတည်းက ကျင့်သုံးလာတဲ့ ဒီမိုကရေစီနဲ့ လူ့အခွင့်အရေး စံနှုန်းတွေကို လူသိရှင်ကြား စွန့်လွှတ်ကြောင်းနဲ့ သမ္မတ ထရမ့်ရဲ့ အမေရိကန်ပထမ ဆိုတဲ့ အကျိုးစီးပွားအခြေခံမူဝါဒ ကို ကျင့်သုံးမယ်လို့ တရားဝင်ကြေညာလိုက်တာပါ” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
စာတမ်းတစုံလုံးကို ခြုံငုံသုံးသပ်ကြည့်ပါက မြန်မာနိုင်ငံရှိ အွန်လိုင်း ငွေလိမ်ဂိုဏ်းများကို နှိမ်နင်းရန် ဦးစားပေးသည့် မဟာဗျူဟာ ဖြစ်နိုင်သည်ဟုလည်း (ဦး)သုတဇော်က သုံးသပ်သည်။
အမေရိကန်၏ ၂၀၂၂ ခုနှစ် မဟာဗျူဟာနှင့် ၂၀၂၆ မဟာဗျူဟာ အနှစ်ချုပ် နှိုင်းယှဉ်ချက်
| ၂၀၂၂ ခုနှစ် မဟာဗျူဟာ | ၂၀၂၆ မဟာဗျူဟာ |
| ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်း ပြန်လည်ထူထောင်ရန် | အမေရိကန်ဩဇာနှင့် အကျိုးစီးပွား ပြန်ထူထောင်ရန် |
| လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီများပေးရန် | အမေရိကန်သို့ တရားမဝင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုနှင့် ငွေလိမ်ဂိုဏ်းများ နှိမ်နင်းရန် |
| ဒီမိုကရေစီအုပ်ချုပ်ရေးစွမ်းရည် မြှင့်တင်ရန် | ၂၀၃၀တွင် ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက် ရရှိရန် |
| အမေရိကန်၏ မူဝါဒနှင့် စံတန်ဖိုးများကိုထောက်ခံမှု တည်ဆောက်ရန် | ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် မြေရှားသတ္တုရယူနိုင်ရန် |
အမေရိကန်၏ ယခုမဟာဗျူဟာသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်က ချမှတ်ခဲ့သည့် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ မဟာဗျူဟာနှင့် သိသိသာသာ ကွာခြားနေသည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်တွင် အတည်ပြုခဲ့သော အမေရိကန်သံရုံး၏ မဟာဗျူဟာတွင် မြန်မာနိုင်ငံ ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းပေါ် ပြန်လည်ရောက်ရှိရေးကို ပထမဦးစားပေးပန်းတိုင်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့အပြင် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီပေးရေးနှင့် မြန်မာပြည်သူများနှင့် ဆက်ဆံရေးတည်ဆောက်ရေးတို့ကိုလည်း အဓိကပန်းတိုင်များအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
သို့သော် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မဟာဗျူဟာတွင် အမေရိကန်၏ စီးပွားရေးနှင့် လုံခြုံရေးအကျိုးစီးပွားများကို ပိုမိုအလေးထားလာသည်ကို တွေ့ရသည်ဟု မြန်မာ့အရေးလှုပ်ရှားသူနှင့် နိုင်ငံရေးသုံးသပ်သူ ဦးဂျိမ်းရွှေက Myanmar Now ကိုပြောသည်။
“တန်ဖိုးအခြေပြု မူဝါဒကနေပြီးတော့ အပေးအယူအခြေပြု မူဝါဒဆီ ပြောင်းသွားတာ၊ ဒီမိုကရေစီကနေပြီးတော့ အမေရိကန် အကျိုးစီးပွားဆီကို လုံးဝ ပြောင်းသွားတာ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
မဟာဗျူဟာအသစ်တွင် မြန်မာစစ်တပ်ကို ထားသည့်သဘောထားနှင့် အသုံးအနှုန်းများလည်း ပြောင်းလဲလာသည်ကို တွေ့ရသည်။ ယခုအခါ “မြန်မာအာဏာပိုင်များ” ဟု သုံးနှုန်းကာ ကိစ္စအလိုက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မည်ဟု ၂၀၂၆ ခုနှစ် မဟာဗျူဟာတွင် ဖော်ပြသည်။
၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်အတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက် ရရှိရန်ဆိုသည့် အမေရိကန်၏ ပန်းတိုင်သည် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အဆုံးသတ်ရေးထက် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးနှင့် နိုင်ငံရေးတည်ငြိမ်မှုကို ပိုမိုဦးစားပေးသည့် ချဉ်းကပ်မှုဖြစ်နိုင်သည်ဟုလည်း ဦးဂျိမ်းရွှေက ပြောသည်။
ထိုသို့ အပစ်ရပ်ဆွေးနွေးပွဲများကို အလျင်အမြန် အကောင်အထည်ဖော်ရန် ကြိုးပမ်းလာပါက အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) နှင့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများကို အချိန်မတန်မီ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲဝင်ရန် ဖိအားများ ရှိလာနိုင်သည်ဟုလည်း သူက ဆိုသည်။
