ပဲခူးရိုးမ ကာကွယ်ရေးအတွက် သစ်တောဌာနကို အားဖြည့်ပေးရမယ်

ဇူလိုင် ၂၅ ရက်နေ့က ကျောက်တံခါးမြို့နယ်တွင် တွေ့ရသော သစ်တောအရာရှိတစ်ဦးနှင့် သစ်တောရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး (ဓာတ်ပုံ - ထက်ခေါင်လင်း/Myanmar Now)
ဇူလိုင် ၂၅ ရက်နေ့က ကျောက်တံခါးမြို့နယ်တွင် တွေ့ရသော သစ်တောအရာရှိတစ်ဦးနှင့် သစ်တောရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး (ဓာတ်ပုံ - ထက်ခေါင်လင်း/Myanmar Now)

ပဲခူး - ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း သစ်တောဝန်ထမ်းတွေဟာ သစ်မှောင်ခိုလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူတွေကို နှိမ်နင်းတဲ့အခါ ရန်မူ၊ တိုက်ခိုက်တာမျိုးနဲ့ ကြုံနေရတဲ့အတွက် သတိထားပြီး ဆောင်ရွက်နေရတယ်လို့ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်၊ သစ်တောဦးစီးမှူး ဦးတင်စိုးက ပြောပါတယ်။

မှောင်ခိုသမားတွေက သစ်လုံးတွေကို တောထဲမှာတင် ခွဲစိတ်ပြီး မော်တော်ယာဉ်အငယ်စားတွေနဲ့ သယ်ယူပို့ဆောင်နေတာကို သွားရောက် ဟန့်တားရာမှာလည်း သစ်တောအရာရှိတွေအတွက် အခက်အခဲ ဖြစ်နေတယ်လို့ သစ်တောဦးစီးမှူးက ရှင်းပြပါတယ်။

“ခိုးထုတ်တဲ့သူတွေက ကားကောင်းတွေနဲ့။ ကျွန်တော်တို့က တောထဲတောင်ထဲမှာ သူတို့ကိုလိုက်ဖမ်းဖို့ ဆိုရင် ဆိုင်ကယ်လေးနဲ့ဆိုတော့ ဘယ်လိုလုပ်လိုက်နိုင်မှာလဲ။ သူတို့သွားလာတတ်တဲ့ လမ်းတွေကိုပဲ ပိတ်ဆို့ဖမ်းတာမျိုး လုပ်နေနိုင်တာ”လို့ ဦးတင်စိုးက ဆိုပါတယ်။

ပဲခူးရိုးမအတွင်းက သစ်ခိုးထုတ်မှုတွေကို ထိထိရောက်ရောက် ကာကွယ်နိုင်ဖို့အတွက် သစ်တောဝန်ထမ်း အင်အား မလုံလောက်၊ အထောက်အပံ့ မပြည့်စုံဘူးလို့ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး သစ်တောအရာရှိတွေက Myanmar Now ကို ပြောကြပါတယ်။

အစိုးရသစ်လက်ထက်မှာလည်း သစ်မှောင်ခိုလုပ်ငန်းကတော့ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးမှာ လျော့ကျမသွားပါဘူး။

ယခုနှစ် ပထမ ခြောက်လအတွင်း ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးမှာ သစ်မျိုးစုံ ၁,၂၇၄ တန် ဖမ်းဆီးရမိတယ်၊ ဒါဟာ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် ပထမ ခြောက်လအတွင်း ဖမ်းမိတဲ့ ပမာဏထက် တန်တစ်ရာကျော် ပိုများနေတယ်လို့ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ သယံဇာတနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီး ဦးကျော်မင်းစံက ပြောပါတယ်။

သစ်တောရဲ

ပဲခူးတိုင်းမှာ သစ်တောဝန်ထမ်း ၆၁၄ ဦး ခန့်ထားကြောင်း သိရပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ လက်နက်တပ်ဆင်ထားတဲ့ သစ်တောရဲဝန်ထမ်း ၂ဝ ဟာ ပဲခူးမြို့နဲ့ဝန်းကျင်မှာ တာဝန်ကျသူတွေပါ။
ကျန်တဲ့နေရာတွေမှာ သစ်ခိုးထုတ်သူတွေကို ဖမ်းဆီး အရေးယူဖို့အတွက် လက်နက်တပ်ဆင်မထားတဲ့ တခြား သစ်တောဝန်ထမ်းတွေက မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ ပဲခူးတိုင်းအစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီး ဦးကျော်မင်းစံက မကြာသေးခင်က Myanmar Now နဲ့ တွေ့ဆုံစဉ်မှာ ရှင်းပြပါတယ်။

“သစ်မှောင်ခိုတွေကို ဖမ်းဆီးရေးအရှိန် တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်နေသလို အရေအတွက် အလွန်နည်းနေတဲ့ သစ်တောရဲတွေကို တိုးမြှင့်ခန့်ထားဖို့၊ အထောက်အပံ့တွေ လုံလောက်တဲ့အထိ တိုးမြှင့်ပေးဖို့ စီစဉ်နေတယ်” လို့ ဝန်ကြီးက ဆိုပါတယ်။

ပဲခူးတိုင်းအတွင်း ခရိုင် ၄ ခရိုင်လုံးမှာ သစ်တောရဲဝန်ထမ်း ၁ဝ ဦးစီ ခန့်ထားမယ်၊ ဖမ်းဆီးရေးမှာ သူတို့အသုံးပြုလို့ရအောင် ခရိုင်တိုင်းမှာ တောလမ်းသွား ဟိုင်းလတ်ကား ၄ စီး ပေးထားဖို့လည်း စီစဉ်နေတယ်လို့ ဝန်ကြီးဦးကျော်မင်းစံက သူ့မှတ်စုစာအုပ်လေးကို ဖွင့်ပြီး ရှေ့ဆက် လုပ်မယ့် အစီအစဉ်တွေကို ရှင်းပြပါတယ်။

ရှိပြီးသား သစ်တောရဲတွေမှာ လက်နက်ပြည့်စုံမှုမရှိတာကိုလည်း အစိုးရအဖွဲ့ကို တင်ပြမယ်၊ ရဲတပ်ဖွဲ့ရဲ့ အကူအညီတွေ ပိုမိုရရှိလာအောင် လုပ်ဆောင်သွားမယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။
ကုလသမဂ္ဂ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာရုံး (UNODC) ရဲ့ နိုဝင်ဘာလ အစီရင်ခံစာမှာတော့ မြန်မာပြည်မှာ သစ်တောရဲ ဆိုတဲ့ ရာထူးကို အခုမှ ခန့်ထားခြင်း ဖြစ်တယ်၊ ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်တဲ့သူတွေကို စုံစမ်းထောက်လှမ်း အရေးယူဖို့အတွက် သူတို့ ဘယ်လောက်အထိ ဆောင်ရွက်နိုင်တယ်ဆိုတာကိုလည်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိရသေးဘူးလို့ သုံးသပ်ထားပါတယ်။

ထိထိရောက်ရောက် ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့အတွက် သစ်တောရဲနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်း စုံစမ်း ထောက်လှမ်းတဲ့အဖွဲ့တွေ ဖွဲ့သင့်ပြီလို့ UNODC က အစီရင်ခံစာမှာ အကြံပြုထားပါတယ်။

ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးထဲက သစ်စက်လုပ်ငန်းရှင် တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဦးအောင်အောင်က သစ်တောအရာရှိတွေဟာ တောထဲမှာ စစ်ဆေး၊ ဖမ်းဆီးရေး အရေးပေါ် လုပ်ငန်းတွေအတွက် ရဲတပ်ဖွဲ့ကို အကူအညီတောင်းရာမှာ အခက်အခဲတွေ များပြားပုံရတယ်၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်တဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့မှာလည်း အထက်အဖွဲ့အစည်း အဆင့်ဆင့်ကို သတင်းပို့ အစီရင်ခံ၊ ခွင့်ပြုချက်တောင်းရတယ် ဆိုတဲ့ အနေအထားတွေကြောင့် သစ်မှောင်ခို နှိမ်နင်းရေးကို ထိထိရောက်ရောက်၊ မြန်မြန်ဆန်ဆန် မဆောင်ရွက်နိုင်တာ ဖြစ်မယ်လို့ သုံးသပ်ပါတယ်။

တောပြုန်းခြင်း

၂ဝ၁ဝ ကနေ ၂ဝ၁၅ အတွင်း သစ်တော ဟတ်တာ ၃ သန်း (ဧက ၇ ဒသမ ၄ သန်း)ခန့် ပြုန်းတီးကာ ကမ္ဘာ့သစ်တောပြုန်းတီးမှုစာရင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံဟာ အဆင့် ၃ ကို ရောက်ရှိခဲ့တယ်လို့ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာအဖွဲ့ FAO က ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

နိုင်ငံထဲကနေ သစ်ခိုးထုတ်တာတွေ ဟန့်တားတဲ့အနေနဲ့ သစ်အလုံးလိုက် ပြည်ပတင်ပို့မှုကို ၂ဝ၁၄ က စပြီးတော့ ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီးပါပြီ။ ဒီလို ဟန့်တားထားပေမယ့် သစ်ခိုးထုတ်မှုတွေကတော့ ရှိနေသေးတယ်၊ ၂ဝ၁၅ ဇန်နဝါရီတုန်းက တရုတ်နိုင်ငံသား ၁၅၅ ဦး ကချင်ပြည်နယ်မှာ သစ် တရားမဝင် ရောင်းဝယ်မှုနဲ့ အရေးယူခံခဲ့ရတယ် လို့ UNODC က ပြီးခဲ့တဲ့ နိုဝင်ဘာလမှာ ထုတ်ပြန်တဲ့ အစီရင်ခံစာ တစ်စောင်မှာ ထောက်ပြထားပါတယ်။

မကြာသေးမီ နှစ်များအတွင်း ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ စီမံကိန်းစိုက်ခင်း ဆိုတာတွေကလည်း သစ်တောတွေ ပြောင်တလင်းခါသွားရခြင်းရဲ့ အဓိက တရားခံစာရင်းထဲ ပါဝင်နေပါတယ်။
သစ်တောမြေမှာ စီမံကိန်းစိုက်ခင်း လုပ်ကိုင်ခွင့်ရသူ အများအပြားဟာ "သစ်ပင်တွေကို အောက်ခြေကနေ အပြောင်ရှင်းပြီး ရသမျှသစ်တွေကို ထုတ်ယူသွားတယ်၊" ပြီးမှ စီမံကိန်းအပင်၊ စက်မှုကုန်ကြမ်းစိုက်ခင်း ဆိုတာတွေကို စိုက်ပျိုးကြတယ်လို့ နေခြည်သစ်စက်ပိုင်ရှင် ဦးအောင်အောင်က ရှင်းပြပါတယ်။

သစ်ခိုးထုတ်သူတွေ အသုံးပြုတတ်တဲ့ လက်ကိုင်လွှစက်ဟာ သစ်ပင်ကြီး အများအပြားကို အချိန်တိုအတွင်း မြေပြင်ပေါ် လှဲချနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ချိန်းဆော လို့ ခေါ်ကြတဲ့ လက်ကိုင်လွှစက်တွေကို ဒေသတွင်း အရောင်းဆိုင်တွေမှာ ရောင်းချခွင့် ပိတ်ပင်လိုက်ပြီလို့ ဝန်ကြီး ဦးကျော်မင်းစံက ပြောပြတယ်။

အပေါ့စားဖြစ်ပေမယ့် တောမြန်မြန်ပြုန်းအောင် အထောက်အကူဖြစ်စေတဲ့ လက်ကိုင်လွှစက်တွေကို လိုင်စင်မရှိဘဲ ကိုင်ဆောင်ရင် ဥပဒေအရ အရေးယူသွားမယ်လို့ သူက ဆက်ပြောတယ်။
၂ဝ၁၆- ၂ဝ၁၇ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွင်း နိုင်ငံလုံးမှာ သစ်ထုတ်ယူခွင့် တစ်နှစ် ရပ်ဆိုင်းထားမယ်၊ သစ်ထုတ်ယူနိုင်စွမ်း အကြီးအကျယ် ကျဆင်းနေတဲ့၊ မြန်မာ့ ကျွန်းသစ်မူရင်းဒေသဖြစ်တဲ့ ပဲခူးရိုးမမှာတော့ ၁ဝ နှစ် အထိ ကျွန်းနှင့်သစ်မာ ထုတ်လုပ်ခြင်းမပြုဘဲ အနားပေးဆောင်ရွက်သွားဖို့ ဆွေးနွေး သုံးသပ်ထားတယ်လို့ သယံဇာတနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးအုန်းဝင်းက ဇွန်လလယ် ဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုမှာ ပြောပါတယ်။

ထိန်းသိမ်းရေးနဲ့ ကာကွယ်ရေး

သစ်ခိုးထုတ်သူတွေဟာ ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်းကို အဓိကအသုံးပြုပြီး ရန်ကုန်စျေးကွက်နဲ့ မန္တလေးစျေးကွက်တို့ကို တင်ပို့ကြပြီးတော့ ယခင်ကလို သစ်တင်ကား၊ လုပ်ငန်းသုံးကား ကြီးတွေကို အသုံးပြုတာထက် အိမ်သုံးကားတွေနဲ့ ခိုးထုတ်ကြတာကို ပိုမို ပြုလုပ်လာကြတယ်လို့ ဦးတင်စိုးက ပြောပြ တယ်။

“ကျွန်တော်တို့လည်း ဖိဖိစီးစီးနဲ့ ဖမ်းဆီးရေးတွေ လုပ်လာပါတယ်။ ဒါပေမယ့် နေရာတိုင်းကိုတော့ လက်လှမ်းမမီနိုင်သေးဘူး” လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

သစ်တော ဧရိယာ အများအပြားကို ရှင်းလင်းပြီး အမြန်လမ်းမကြီး တည်ဆောက်တာမျိုးလို ဖွံ့ဖြိုးရေး လုပ်ငန်းတွေကြောင့် တောပြုန်းတာ၊ တောပြုန်းအောင် အထောက်အကူ ဖြစ်စေတာမျိုးလို ဘေးထွက် ဆိုးကျိုးတွေ ပေါ်ပေါက်လာပါတယ်။

“အရင်အစိုးရတွေက ပဲခူးရိုးမပေါ်မှာ လမ်းတွေဖောက်၊ ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်းကိုလည်း ဖောက်ခဲ့တော့ ခိုးထုတ်ရတာ ပိုတောင်လွယ်သွားသေးတယ်” လို့ ဝန်ကြီး ဦးကျော်မင်းစံက ဆိုပါတယ်။

ပဲခူးဒေသဟာ တခြား တိုင်း၊ ပြည်နယ်တွေနဲ့ ယှဉ်လိုက်ရင် သစ်တောဧရိယာ တော်တော်လေး ကျန်နေသေးတယ်၊ စနစ်တကျ မထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့ဘူး ဆိုရင်တော့ သစ်တောပြုန်းတီးမှု ပိုအားကောင်းလာမယ်လို့ ဝန်ကြီးက ဆိုပါတယ်။

“ရှိနေတဲ့တောတွေကို ကျွန်တော့်လက်ထက်မှာ ထပ်မပြုန်းတီးအောင် ကာကွယ်သွားဖို့၊ သစ်တောတွေ ပြန်လည်ဖြစ်ထွန်းလာဖို့ ရနိုင်တဲ့နည်းလမ်းမျိုးစုံနဲ့ လုပ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားတယ်။ ကျန်နေသေးတဲ့ ကြိုးဝိုင်းတွေထဲက သစ်ပင်တွေကို အင်္ဂလိပ်လက်ထက်က အကွက်အလိုက် သစ်စာရင်းတွေ ပြုစုခဲ့သလို ပြန်ပြုစုနိုင်အောင် လုပ်ဖို့စဉ်းစားထားတယ်” လို့ ဝန်ကြီးဦးကျော်မင်းစံက ပြောပါတယ်။

သစ်တောထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ဆောင်ဖို့ အရေးကြီးသလို သစ်မှောင်ခိုသမားတွေကို ထိထိရောက်ရောက် အရေးယူနိုင်ဖို့လည်း မဖြစ်မနေ ဆောင်ရွက်ရမယ်လို့ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာကျော်ကျော်က သုံးသပ်ပါတယ်။

ရေတာရှည်မြို့နယ်တခွင်မှာ သစ်မှောင်ခိုထုတ်နေသူ ၁ဝ ဦးလောက်ရှိနေကြောင်း သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

“အခု မိတဲ့ဟာတွေက တစ်ခေါက်ဆိုရင် ဆယ်ခေါက်လောက်က လွတ်နေတာပဲ။ ဖမ်းဆီးရေးတစ်ခါ ဝင်ပြီးသွားပြီဆို နောက်ထပ် ဆယ်ရက်လောက်ကို သစ်ခိုးထုတ်သူတွေက အင်တိုက်အားတိုက်လုပ်တာ။ အမြဲတမ်း ဖမ်းဆီးရေးမှ မလုပ်နိုင်တာ” လို့ ဒေါက်တာကျော်ကျော်က ပြောလိုက်ပါတယ်။ ။

ထက်ခေါင်လင်းသည် Myanmar Now သတင်းဌာန၏ အကြီးတန်းသတင်းထောက်ဖြစ်သည်။

“တပ်မတော်ထဲမှာ ပြည်သူလူထု အကျိုးစီးပွားကို အကာအကွယ်ပေးချင်တဲ့ တပ်မတော်သားတွေ ရှိလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်မယုံကြည်ချင်ပါတယ်။ သက်သေပြကြပါ။ လူတစ်စု၊ တစ်ဖွဲ့၊ တစ်ယောက်ရဲ့ အသုံးချခံ သမိုင်းအစဉ်လာကြီးကို အခုချိန်မှာ ချိုးဖောက်ပြီး ပြည်သူလူထုနဲ့ ပူးပေါင်းပါ။...

Published on Mar 19, 2021
ရန်ကုန်မြို့တွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ က အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များကို ဆန္ဒပြသူအချို့က ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) ကို ထောက်ခံကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ပြသနေစဉ်။ 

ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုတည်ထောင်ရန် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ၊ နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် သပိတ် ကော်မတီဝင်များနှင့် ဆွေးနွေးနေမှုသည် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပြီးစီးနေပြီဖြစ်ကြောင်း အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်ပါတီ (NLD) တင် ရွေးကောက်ခံအမတ်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ပြောကြားလိုက်သည်။ 

“အခုလို အခြေနေမျိုးမှာ ဘယ်လိုမျိုး စုစုစည်းစည်းနဲ့ ဆောင်ရွက်လို့ရမလဲဆိုတာ ဆွေးနွေးနေပါတယ်။ ကျွန်မတို့ စုစည်းညီညွှတ်တဲ့အသံတစ်ခု ထွက်လာအောင် ကြိုးစားနေပါတယ်။ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် ပြီးစီးနေပါပြီ" ဟု ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) က ခန့်အပ်ထားသည့် ခေတ္တ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးလည်းဖြစ်သူ ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ဆိုသည်။

ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီသည်  အင်အားကြီး တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ ဖြစ်သည့် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)၊ ရှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ(RCSS)နှင့် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA) အပြင် တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခတ်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) လက်မှတ်ထိုးထားသည့် တိုင်းရင်းသား ၁၀ နှင့် ဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ 

ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးအတွက် တိုင်းရင်းသားနိုင်ငံရေးပါတီများနှင့်လည်း တစ်ဖွဲ့ချင်းဖြစ်စေ၊ အစုအဖွဲ့အလိုက်ဖြစ်စေ ဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်ဟု ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ပြောသည်။ 

“အတိတ်ကာလ အတွေ့အကြုံအားဖြင့် သံသယတွေ ကျန်တာရှိတယ်။ အဲဒီသံသယတွေကိုလည်း ကျွန်မ တို့တွေ ချေဖျက်ရတာရှိတယ်။ အလုပ်လုပ်ရင်းနဲ့ ယုံကြည်မှုတွေ တည်ဆောက်နေရတာရှိတယ်။ တဖြည်းဖြည်းနဲ့တော့ ကျွန်မတို့ကြားမှာ Common Ground ကလည်း ရနေပြီ။ ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း တစ်စုတစ်စီးတည်းဖြစ်ဖို့၊ သဘောတွေ တူညီဖို့၊ အပ်ကျမတ်ကျဖြစ်ဖို့ဆိုတာကတော့ သဘာဝ မကျပါဘူး။ သို့သော် ဒီကြားထဲက  ကျွန်မတို့ ဘယ်လိုပေါင်း စပ်ညှိနှိုင်းပြီးတော့ အတူတူ အလုပ်လုပ်သွားကြမလဲဆိုတဲ့အပေါ်မှာကတော့ ကျွန်မတို့ ကြိုးစားပမ်းစားတည်ဆောက်နေပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

တိုင်းရင်းသားနိုင်ငံရေးပါတီများ၊ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် သပိတ်ကော်မတီတို့နှင့် ဆွေးနွေး၍ ထွက်ပေါ်လာမည့် သဘောတူညီချက်များ၊ တာဝန်ခွဲဝေမှုများသည် အနာဂတ် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရန် အခြေခံကောင်းများဖြစ်လာမည်ဟု ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ဆိုသည်။

ထို့ပြင် CRPH အနေဖြင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရေး၊ ဖက်ဒရယ်တပ်မတော် တည်ထောင်ရန် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ၊ နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

လွန်ခဲ့သည် ၅ နှစ်က NLD အစိုးရလက်ထက်၌ ကျင်းပခဲ့သည့် ၂၁ ရာစုပင်လုံတွင်မူ ဖက်ဒရယ်နှင့်ပတ်သက်၍ ကိစ္စများသည် စစ်တပ်၏ ကန့်ကွက်မှုကြောင့် ဆွေးနွေးခွင့်မရခဲ့ကြောင်း၊ လက်ရှိတွင် ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီထူထောင်ချိန်တွင် ဖက်ဒရယ်တပ်မတော်ကိုပါ တည်ထောင်ရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖက်ဒရယ်တပ်မတော် ပေါ်ပေါက်လာရေးကိုလည်း ဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

“ဖက်ရယ်တပ်မတော်လို့ ပြောတာက ငါတို့သည် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုကို သွားတော့မယ်။ ဖက်ဒရယ် တပ်မတော်ကြီးအတွက်ဆိုရင် အခင်းအကျင်းတွေလိုအပ်တယ်။ တကယ့် professional ဖြစ်တဲ့၊ လက်နက် ကိုင်ထားတာဖြစ်တဲ့အတွက် ပိုပြီးတော့ ကျင့်ဝတ်တွေ စောင့်ထိန်းရတယ်။ ဒီကျင့်ဝတ်တွေနဲ့ သွားရမယ်။ ဒါတွေကို အကြမ်းဖက်မှုတွေ၊ မတည်မငြိမ်မှုတွေ၊ Chaos တွေနဲ့ ပုံဖျက်လာနိုင်ပါတယ်။ ဒါတွေကို သတိထားဖို့ လိုတယ်။  တကယ့် professional တပ်မတော်သည် ဘယ်တော့မှ မရမ်းကားဘူး ”ဟု ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ဆိုသည်။

ဖက်ဒရယ်တပ်မတော်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းသည် ပြည်သူလူထုနှင့် တိုင်းပြည်ကို အကာအကွယ်ပေးမည့် တပ်မတော်ကိုထူထောင်ရန် ဆောင်ရွက်နေခြင်းဖြစ်ပြီး အကြမ်းဖက်မှုများကို ဖန်တီးလာမည့်သူများ၏ အန္တရာယ်ကို သတိထားရန် လိုအပ်ကြောင်းလည်း ၎င်းက ဆိုသည်။ 

“ပြည်သူတွေရဲ့ မလုံခြုံမှု၊ ဖိနှိပ်ခံတာတွေ ပိုတိုးလာတယ်။ ဒါက ဘာလဲဆိုရင် ပြည်သူကို အကာအကွယ် ပေးမယ်ဆိုပြီး သစ္စာဆိုခဲ့ကြတဲ့၊ ငါတို့သည် နိုင်ငံတော်နဲ့ နိုင်ငံသားတို့အပေါ်မှာ သစ္စာစောင့်သိရိုသေပါ မည်ဆိုပြီး မိုးလင်းတိုင်း တပ်ထဲမှာ သစ္စာဆိုထားရတဲ့သူတွေက သစ္စာမတည်တော့ဘူး။ သူတို့ကျင့်ဝတ်တွေကို လိုက်နာရမယ့်အစား ပြည်သူကို ခြောက်လှန့်တယ်။ အိပ်ကောင်းချင်းမအိပ်ရ၊ စားကောင်းချင်း မစားရဖြစ်အောင်လုပ်တယ်” ဟု ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ပြောသည်။

ထို့အပြင် အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် တစ်ဦးတစ်ယောက်အကျိုးစီးပွားအတွက် အသုံးချမခံတော့ဘဲ ပြည်သူများနှင့်အတူ ပူးပေါင်းရန် စစ်သားများကိုလည်း ၎င်းက တိုက်တွန်းဖိတ်ခေါ်လိုက်သည်။

“တပ်မတော်ထဲမှာ ပြည်သူလူထု အကျိုးစီးပွားကို အကာအကွယ်ပေးချင်တဲ့ တပ်မတော်သားတွေ ရှိလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်မယုံကြည်ချင်ပါတယ်။ သက်သေပြကြပါ။ လူတစ်စု၊ တစ်ဖွဲ့၊ တစ်ယောက်ရဲ့ အသုံးချခံသမိုင်းအစဉ်လာကြီးကို အခုချိန်မှာ ချိုးဖောက်ပြီး ပြည်သူလူထုနဲ့ ပူးပေါင်းပါ။ ပြည်သူလူထုအကျိုး စီးပွားကို ကာကွယ်မယ်ဆိုရင် ပြည်သူလူထုက ဂုဏ်ယူဝမ်းမြောက်စွာနဲ့ကြိုဆိုနေမှာပါလို့ တပ်မတော်သားကောင်းတွေကို ပြောချင်ပါတယ်” ဟု ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ပြောသည်။

 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ကျည်အစစ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခံရသဖြင့် အသက် ၂၀  အရွယ် ကိုမျိုးလေးဆိုသူမှာ မျက်လုံးမှတဆင့် ဦးခေါင်းပွင့်ထွက်သည်အထိ ကျည်ထိမှန်သဖြင့် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု မျက်မြင်များက ဆိုသည် 

Published on Mar 19, 2021

တောင်ဒဂုံမြို့နယ်တွင် ယနေ့ (မတ် ၁၉) ညနေပိုင်းက စစ်ကောင်စီ၏ လက်နက်ကိုင်များက ရပ်ကွက် အတွင်းအထိ ဝင်ရောက်ပစ်ခတ်မှုကြောင့်  အရပ်သားတစ်ဦးကျဆုံးခဲ့ကြောင်း မျက်မြင်များက ပြောသည်။

တောင်ဒဂုံမြို့နယ် ၂၂ ရပ်ကွက်ထိပ်ရှိ စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးအထိုင်သပိတ်ကို စစ်ကောင်စီ၏ လက်နက်ကိုင်များက အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းရာတွင် ရပ်ကွက်အတွင်းလမ်းထဲ အထိဝင်ကာ ကျည်အစစ်ဖြင့် ပစ်ခတ်သဖြင့် အသက် ၂၀  အရွယ် ကိုမျိုးလေးဆိုသူမှာ မျက်လုံးမှတဆင့် ဦးခေါင်းပွင့်ထွက်သည်အထိ ကျည်ထိမှန်သဖြင့် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု မျက်မြင်များက ဆိုသည်။

“ဒိန်ချဉ်သည်အဖွားရဲ့ မြေးပါ။ သူ့အမေက နှလုံးရောဂါရှိတယ်။ ဖြစ်ဖြစ်ချင်းအချိန်တုန်းက သူက အဲ့ဒီနေရာမှာ မရှိဘူး။ ထကြွတဲ့အချိန်မှာ လူငယ်တွေနဲ့အတူတူလိုက်သွားတယ်။ ဝိုင်းရန်ပေးမယ်ဆိုတဲ့ စိတ်နဲ့သွားတယ်။ တကယ့်တကယ်နောက်ပြန်ဆုတ်တဲ့အချိန်မှာ ဖြစ်သွားတာ။ မျက်လုံးပါကျွတ်ထွက်သွား တယ် ” ဟု မျက်မြင်သက်သေတစ်ဦးက ဆိုသည်။

ယနေ့ ညနေ ၄ နာရီခန့်က စစ်ကောင်စီလက်နက်ကိုင်အင်အား ၅၀ ခန့်သည် အသံဗုံး၊ ရော်ဘာကျည်များ အပြင် ကျည်အစစ်ဖြင့်ပါ ပစ်ခတ်ကာ အထိုင်သပိတ်ကို စတင်ဖြိုခွင်းပြီး ထို့နောက်တွင် လက်နက်ကိုင်အင်အားတိုးမြင့်ကာ ရပ်ကွက်အတွင်းရှိနေအိမ်များကို အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခဲ့သည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ဒလန်များ၏ သတင်းပေးမှုဖြင့် လက်နက်ကိုင်များသည် ရပ်ကွက်အတွင်းရှိ လူနာမည်နှင့် လိပ်စာ အတိအကျဖြင့် ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ် ကလေးငယ်တစ်ဦးကို ဆန္ဒထုတ်‌ဖော်ပွဲတွင် ပါဝင်သည်ဟုဆိုကာ ပေါင်ကို သေနတ်ဖြင့်ပစ်ခတ်ခဲ့သည်ဟုလည်း အထက်ပါ မျက်မြင်သက်သေက ပြောသည်။ 

လက်နက်ကိုင်များအ‌နေဖြင့် အထိုင်သပိတ်စစ်ကြောင်းမှ လူ ၂၀၊ ရက်ကွက်အတွင်းမှ ၁၀ ဦး စုစုပေါင်း အရပ်သား ၃၀ ကျော်ကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်ဟုလည်း ၎င်းက ပြောသည်။ 

စစ်ကောင်စီက အင်တာနက်ဖြတ်တောက်ထားခြင်းကြောင့် သပိတ်စစ်ကြောင်းများအနေဖြင့် လက်နက်ကိုင်များ လာရောက်ဖြိုခွင်းမည့်အခြေအနေကို မသိရသည့်အပြင် ဒလန်များ၊ သတင်းပေးများကြောင့် အိမ်လိပ်စာအတိအကျဖြင့် လာရောက်ဖမ်းဆီးခံနေရသည်ဟု စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားသူများ က ဆိုသည်။

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading

ဒီပဲယင်းမြို့နယ်တွင် ရဲနှစ်ဦးသေဆုံးပြီးနောက် အခင်းဖြစ်ရာအနီးဝန်းကျင်ရှိ သပြေကုန်းနှင့် တည်တော ရွာတွင် စစ်တပ်က တပ်စွဲထားရာ ရွာ ၅ ရွာမှဒေသခံများ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရသည်

Published on Mar 19, 2021
ဒီပဲယင်းမြို့နယ် တည်တောကျေးရွာတွင် ပြီးခဲ့သည့်လအတွင်းက စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြစဉ်။

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်ရှိ သပြေကုန်းနှင့် တည်တောကျေးရွာတွင် စစ်တပ်က တပ်စွဲ ထားသဖြင့် ရွာခံများအနေဖြင့် အနီးအနားကျေးရွာများသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရကြောင်း သိရသည်။ 

ဒီပဲယင်းမြို့နယ်တွင် တည်တောနှင့် သပြေကုန်းရွာအနီး ကားလမ်းမတွင် ယမန်နေ့ (မတ် ၁၈) ရဲနှင့် ရပ်ရွာ လူထု ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ရဲနှစ်ဦးသေဆုံးပြီး တစ်ဦးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကိုင်များက တပ်စွဲလာခြင်းဖြစ်သည်။ 

သပြေကုန်း၊ တည်တောအပြင် ရွာနီးချုပ်စပ်ဖြစ်သည့် အုဌ်ဆည်၊ သရက်ကန်နှင့် ချောင်းနီးတိုရွာမှ ဒေသခံများသည်လည်း ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရကြောင်း ရွာခံများနှင့် ဒီပဲယင်းမြို့ခံများက သတင်းပေးပို့လာ သည်။ 

ယမန်နေ့ ညဉ့်ဦးပိုင်း ၁ နာရီခန့်တွင် သပြေကုန်းရွာသို့ အင်အား ၁၈၀ ခန့်သည် စစ်ကား ၁၃ စီးဖြင့် ဝင်ရောက်လာပြီး ဘုန်းကြီးကျောင်းနှင့် မူလတန်းစာသင်ကျောင်းအတွင်း တပ်စွဲခဲ့ခြင်းကြောင့် နံနက် ၄ နာရီခန့်တွင် ရွာခံများထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်ဟု ဒေသခံက ပြောသည်။ 

“တကယ့် စစ်မြေပြင်ကြီးလိုပဲ။ မနက် ၄ နာရီမှာ ကိုယ့်အထုပ်ကလေးတွေ၊ နွားလေးတွေ ဆွဲပြီး သွားကြတယ်” ဟု ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သူများတွင်ပါဝင်သူ ဒေသခံ ပြောသည်။ 

စစ်သားများက အန္တရာယ်မပြုကြောင်း ပြော၍ အေးအေးဆေးဆေးနေရန် ပြောသော်လည်း ရွာသားများက ပြောင်းရွေ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက်ပြောသည်။ 

ရွာသားများပြောင်းရွေ့ပြီးနောက် စစ်သားများသည် လူမနေသည့် နေအိမ်အလွတ်များတွင် နေရာယူနေထိုင်ကြပြီး အိမ်ခြေ ၁၃၀၊ ခန့်မှန်း လူဦးရေ ၁၈၀ ရှိသော သပြေကုန်းရွာတွင် သက်ကြီးရွာအိုနှင့် မရွေ့ပြောင်းနိုင်သည့် ခန့်မှန်း လူ ၈ ဦးခန့်သာကျန်ရှိခဲ့ကြောင်း အဆိုပါရွာခံက ပြောသည်။  

သပြေကုန်းကျေးရွာ၌ တပ်စွဲထားသော လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များသည် ရွာအတွင်း ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင် ခြင်းမရှိသေးဘဲ ကျန်ရစ်သည့် ကုန်စုံဆိုင်မှ ပစ္စည်များလုယက်ခဲ့သည့်အပြင် ရွာအနေဖြင့် ၎င်းတို့အတွက် ဝက်တစ်ကောင်ပေးရမည်ဟု တောင်းဆိုခဲ့ကြောင်း ယနေ့ည ၇ နာရီခွဲခန့်တွင် ရွာခံများက ဆက်သွယ်ပြော ကြားလာသည်။ 

တည်တောရွာတွင် ယမန်နေ့ညနေပိုင်းကတည်းက စစ်ကား ၁၅ စီးသည် သေနတ် တစ်ဒိုင်းဒိုင်းပစ်ဖောက် ဝင်ရောက်လာသဖြင့် ရွာသားများ ညတွင်းချင်းဘေးလွတ်ရာသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရကြောင်း တည်တောဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။ 

ရွာသားများက  အကာအကွယ်ယူ၍ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရန် ပြင်ဆင်နေချိန်တွင် စစ်ကားငါးစီး ရွာဂိတ်သို့ ရောက်၍ သေနတ်တရစပ် ပစ်ဖောက်နေသဖြင့် နောက်ထပ် စစ်ကား ၁၀ စီးရောက်ရှိကာ ရွာထဲဝင်လာချိန်တွင်တော့ ညတွင်းချင်းရွေ့ပြောင်းရကြောင်း အထက်ပါတည်တောရွာခံက ဆိုသည်။ 

“တစ်ချို့လည်း ကလေးပိုက်၊ တစ်ချို့လည်း ဆန်ထုတ်ထမ်းပြီး ပြေးရတာ။ အဝတ်အစားထုတ်တွေနဲ့ နီးစပ်ရာ နီးစပ်ရာပေါ့။ မီးတောင် မထိုးရဲဘူး။ ဆိုင်ကယ်မီးလေးတောင် ဟိုတစ်စုဒီတစ်စုလေးပဲ ထိုးပြီးသွားရတာ၊ အသက်ဘေးလုပြေးရတဲ့သဘောမျိုး” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ 

ယနေ့ (မတ် ၁၉) တွင် စစ်တပ်က တည်တောရွာ အနောက်ဘက်တွင် တပ်စွဲထားပြီး အိမ်ခြေ ၆၀၀ ခန့်ရှိသည့် အဆိုပါရွာတွင် ရွာခံတစ်ဦးမျှ မရှိတော့ကြောင်း အဆိုပါတည်တောရွာခံက ဆိုသည်။ 

ယမန်နေ့တွင် ဒီပဲယင်း၊ မူးကမ်းကြီးရွာ ရဲစခန်းတာဝန်ခံနှင့် တပ်ဖွဲ့ဝင် နှစ်ဦးသည် မြို့နယ်တရားရုံးသို့ ရဲလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရန် သွားစဉ် ဖုတ်ထန်းတောရွာအနီး လူ ၁၀၀ ခန့်က လူစုလူဝေးဖြင့် အကြမ်းဖက်၍ တပ်ဖွဲ့ဝင်နှစ်ဦး ပွဲချင်းပြီးသေဆုံးပြီး တာဝန်ခံတစ်ဦး ဓားဒဏ်ရာ ၇ ချက်ဖြင့် ဆေးကုသမှု ခံယူနေရကြောင်း အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီ၏ ပြန်ကြားရေးဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။ 

Myanmar Now is an independent news service providing free, accurate and unbiased news to the people of Myanmar in Burmese and English.

Continue Reading